StudiegroepInterbestuurlijke en Financiƫle Verhoudingen

WWWW-model voor interbestuurlijk werken

Volgens de studiegroep is het nodig om voorafgaand aan iedere interbestuurlijke opgave aandacht te besteden aan het ontwerp van een samenwerkingsarrangement op maat. Daarbij moeten verschillende aspecten aan de orde komen.

Op basis van de analyse van drie casussen en een literatuurstudie, heeft de studiegroep vier basale vragen geformuleerd waarop een antwoord moet komen om te zorgen voor een succesvolle interbestuurlijke aanpak van een bepaalde maatschappelijke opgave:

Klik op de afbeelding om de afbeelding groot weer te geven

Wat?

Wat is het doel? Welke publieke waarde moet er voor de samenleving worden gerealiseerd?

Wie?

Wat is het netwerk dat bij het vraagstuk is betrokken? Welke partijen zijn er nodig om waarde te realiseren? Hoe worden zij betrokken bij de aanpak? Hier komt ook het vraagstuk van democratische legitimatie aan de orde.

Wie doet wat?

Hoe wordt de samenwerking ingericht? Welke rolverdeling wordt afgesproken? Hoe ziet de relatie tussen overheden onderling eruit? Hoe verhouden de overheid en samenleving/markt zich tot elkaar – welke sturingsfilosofie wordt gehanteerd? Welke afspraken worden er gemaakt?

Waarmee?

Welke instrumenten worden er ingezet in de samenwerking? Dan gaat het zowel om de vormgeving van de samenwerking als om beleidsinstrumenten die worden ingezet in de aanpak van de opgave: wet- en regelgeving, financiële instrumenten, procesinstrumenten.

Cultuur, houding en gedrag

Naast deze vier inrichtingsvragen over structuur, is interbestuurlijk samenwerken net zo goed een kwestie van cultuur, houding en gedrag. Dan gaat het om vertrouwen, prettige persoonlijke verhoudingen, goede ‘lijntjes’ tussen centraal en decentraal, bestuurlijke omgangsvormen naleven en elkaar volledig en tijdig informeren. Dat soort zaken zijn essentieel voor iedere samenwerking, dus ook voor de bestuurlijke verhoudingen. Structuur en cultuur zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Het is de overtuiging van de studiegroep dat het updaten van structuren ook een positieve invloed heeft op cultuur – omdat beter passende structuren een soepele samenwerking beter faciliteren dan sommige van de huidige arrangementen.  

Dynamisch

Daarnaast is het ook belangrijk om aandacht te vestigen op de dynamiek binnen een gezamenlijke aanpak als overheden met elkaar aan de slag zijn. In de uitvoering doen zich steevast andere situaties voor dan bij de inrichting van de samenwerking. Als daar geen aandacht voor is, dan kan een inrichting ‘op papier’ er nog zo mooi uit zien, maar zal hij in de praktijk niet werken. In de samenwerking moet, gaandeweg de rit, aandacht zijn voor de inrichting van effectieve feedback loops, monitoring en evaluaties, om zo een samenwerking met lerend vermogen van de grond te krijgen. Ook het leren van (beleids)experimenten moet hierin goed een plek krijgen.

Cookie settings